زماني گروهى متخصص وعامل به كليات اسلامى وعارف به مسائل وپيش آمدهاى زمان عهده دار اجتهاد واستنباط حكم مسائل جديد از كليات اسلامى بوده باشند . ( 1 ) آرى زمان به سرعت پيش مىرود ، قهرا مقتضيات زمان ، مسائل جديدى را در زندگى انسان پديد مىآورد كه در زمان هاى گذشته موضوع آن ها هنوز محقق نشده بود ، براي پاسخ به اين نياز بزرگ فقهاى زنده وروشن بيني لازم است كه پا به پاى زمان پيش روند ، مفاهيم وكليات اسلامى را با زندگى نوين جهانى بشر تطبيق كنند تا بر حسب پيشرفت علم وآگاهى مردم ، تلقى وبرداشت مذهب را در ذهن وانديشه تحول ببخشند وفقه را بر حسب نياز زمان وبه ميزاني كه در هر زمان امكان كشف وفهم بهتر آن حقايق مىرود ، ممكن سازند تا مذهب در چهارچوب شرايط كهنه وگذشته نماند ومنجمد نشود واز زمانش واپس نيفتد . در يكى از اخبار اجتهاد وتقليد مىخوانيم : واما الحوادث الواقعة فارجعوا فيها إلى رواة حديثنا ( أحاديثنا ) فإنهم حجتي عليكم وانا حجة الله ( 2 ) شخصي به نام إسحاق بن يعقوب نامه اى براي حضرت ولى عصر ( عج ) مىنويسد واز مشكلاتى كه برايش رخ داده ، سؤال مىكند ومحمد بن عثمان عمرى ( نماينده آن حضرت ) نامه را مىرساند . پاسخ نامه به خط مبارك صادر مىشود كه در حوادث ورويدادها به راويان حديث ما رجوع كنيد ، زيرا آنان حجت من بر شمايند ومن حجت خدايم .

--> 1 - شفا ، آخر الهيات 2 - وسائل ، ج 18 ، ص 101 ; كتاب القضاء ، باب 11 ، حديث 9 ; اين حديث را مرحوم شيخ طوسي در كتاب الغيبة وطبرسى در الاحتجاج نيز نقل كرده اند .